Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

[tyler durden]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

διαφωτιστικοτατο Χριστινα! ευχαριστωωω

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Μάνος Χατζιδάκις:

«Οι καιροί των φράκων και των πολυελαίων
περάσανε ανεπιστρεπτί»

Συνέντευξη στον Σωτήρη Κακίση

Σ.Κ.: Κατ’ αρχήν, πώς να σ’ αποκαλώ, Μάνο ή κύριο Χατζιδάκι; Με συγχωρείς, αλλά είμαι καινούριος στο δημοσιογραφικό χώρο, και θέλω να ξέρω.

Μ.Χ.: Καλά κάνεις και ρωτάς. Άσχετα αν εσύ μπορείς να μ’ αποκαλείς Μάνο, μια και σε γνωρίζω καλά κι εκτιμώ τη φιλία σου. Διότι δυστυχώς ο ενικός στην ελληνική δημοσιογραφία είναι κεκτημένο δικαίωμα, αποκλειστικό του εκάστοτε δημοσιογράφου, ερήμην της θελήσεως του συγκεκριμένου προσώπου με το οποίον, ατυχώς ή ευτυχώς, έρχεται σ’ επαφή δημοσιογραφική ο δημοσιογράφος. Κι όμως, το μικρό μας όνομα ανήκει στην οικογένειά μας και στους στενούς μας φίλους, κι όχι, π.χ., στους οδηγούς ταξί οι οποίοι τυχαίνουν να μας αναγνωρίζουν μεταφέροντάς μας, μεταφέροντας και τον τρόπο και το ύφος των δημοσιογράφων –κάνοντάς με να αισθάνομαι τότε σα να ζω στην Ουγκάντα ή στο Μπαγκλαντές.

Σ.Κ.: Κύριε Χατζιδάκι, κι ο Μιλτιάδης Καρύδης θλίβεται για κάτι άλλο που δεν πάει καλά στον τόπο μας: για το κατάντημα της συμφωνικής μουσικής, λέει. Μήπως όμως αυτός εννοεί εσάς σαν υπεύθυνο;

Μ.Χ.: Και βέβαια εμένα εννοεί. Χωρίς όμως να θέλει να μάθει τι εννοούμε κι εμείς λέγοντας συμφωνική μουσική και κατά πόσο είμαστε το ίδιο αρνητικά τοποθετημένοι απέναντί της μ’ εκείνον. Γιατί ο κ. Καρύδης κάνει τη λαμπρή καριέρα που συνηθίζουν πολλοί Έλληνες τα τελευταία είκοσι χρόνια. Διαμένων εις το εξωτερικόν, είναι, σύμφωνα με την αφελή επαρχιακή δημοσιογραφία, και Έλλην διαπρέπων εις το εξωτερικόν. Δηλαδή, το πώς και πού είναι θέμα ερμηνείας του περί την τέχνην ειδικού δημοσιογράφου κάποιας εφημερίδας. Ευτυχώς που ο Μητρόπουλος, η Μπαχάουερ και η Κάλλας σταδιοδρομήσανε εις άλλας εποχάς κι όχι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εγχωρίων περί την τέχνην δημοσιογραφούντων. Γιατί ο κ. Καρύδης διαπρέπων εις το εξωτερικόν συνεχώς έρχεται στη χώρα μας για να μας θυμίσει ότι διαπρέπει κι ότι θλίβεται για τα χάλια μας, μια και δεν έγινε αυτός Γενικός Διευθυντής της Κρατικής αν και διαπρέπει εις το εξωτερικόν. Φυσικά, αδιαφορεί κατά βάθος και κατά πλάτος για τα τεράστια προβλήματα που έχει ο τόπος στα μουσικά θέματα, αφού έτσι κι αλλιώς ο ίδιος ενδιαφέρεται μόνο για την προσωπική του διάκριση και προκοπή εις το εξωτερικόν, μέσω ακόμη και μιας Κρατικής Ορχήστρας προς χρήσιν γενικών δοκιμών των προγραμμάτων που θα διευθύνει εκείνος εις το εξωτερικόν. Τον καταλαβαίνω απολύτως, συμμερίζομαι την θλίψιν του, αλλά όχι τόσο ώστε να νοιώθω ενοχή για το ότι ο κ. Καρύδης, κάθε φορά που έρχεται στην Ελλάδα, θλίβεται. Στο κάτω-κάτω, δεν διαθέτω την ευαισθησία μερικών δημοσιογράφων αθηναϊκών εφημερίδων ώστε να θεωρώ τον κ. Καρύδη διαπρέποντα εις το εξωτερικόν, κι επιπλέον την θλίψιν του εθνικόν πένθος.

Σ.Κ.: Και οι σχέσεις σας με τους μουσικούς; Αυτοί εξακολουθούν να σας αρνούνται και μουσική μόρφωση και ήθος και καταλληλότητα.

Μ.Χ.: Ναι, πράγματι, μου τ’ αρνιούνται όλα αυτά. Θα’ ταν δυστύχημα εάν οι άνθρωποι αυτοί, οι υβριστές, ήσαν αφ’ ενός το σύνολο των μουσικών, κι αφ’ ετέρου διέθεταν έστω και το ελάχιστο ανάστημα ώστε να μπορούν να επιβάλλουν στην κοινή γνώμη τις αυθαίρετες και υπόπτων προθέσεων κρίσεις τους. Όμως κανένας δεν αισθάνεται μειωμένος όταν υβρίζεται από ανεύθυνους, αν θέλετε, οδοκαθαριστές. (Ας με συγχωρήσουν οι οδοκαθαριστές: ουδέποτε τους άκουσα να λένε πράγματα άσχημα και ουδέποτε τους συνέλαβα να πράττουν άδικα ή να λασπολογούν, παρόλο που πολλές φορές τους είδα χειμώνα καιρό να χώνονται στις λάσπες για να καθαρίσουν τους δρόμους μας. Πράγμα που δε συμβαίνει με τους εν λόγω, περιορισμένους μεν, αλλά ελάχιστα εργαζομένους και πλουσιοπάροχα αμειβομένους εξαθλιωμένους «μουσικούς» και αρνητές μου).

Σ.Κ.: Αυτό δε σας εμποδίζει να’ χετε μια πλούσια δραστηριότητα στο εσωτερικό.

Μ.Χ.: Η δραστηριότητά μου βλέπετε δεν καθορίζεται και δεν εξαρτιέται από τις απόψεις του Πανελλήνιου Μουσικού Συλλόγου περί ήθους, περί μουσικής μορφώσεως και περί καταλληλότητας –απόψεις που μας προσέφεραν μέχρι τώρα από μέρους τους λαμπρές ευκαιρίες για κινητοποιήσεις, απεργίες, «αγώνες», χωρίς ίχνος συνδικαλιστικών αιτημάτων ή διεκδικήσεων, αλλά μόνον την επιβολήν «πολιτιστικών» απόψεων, με πρώτο και κύριο, ή και μοναδικό, αίτημα, την απομάκρυνσή μου από τη Γενική Διεύθυνση της Κρατικής, κι αν ήταν δυνατό κι απ’ την Ελλάδα. Μια και, μη έχοντας προσωπικές φιλοδοξίες ώστε να γίνω όργανο ή να συμβιβαστώ με κλίκες και συλλόγους, ήμουν πλέον εμπόδιο στη διατήρηση απ’ την πλευρά τους των κακώς κεκτημένων συμφερόντων, των συμφερόντων τετρακοσίων πενήντα ωδείων και μιας πλειοψηφίας των κακών και μετρίων μουσικών. Γιατί εγώ επεδίωξα την αξιοκρατία, τον έλεγχο στη μουσική εκπαίδευση από υπεύθυνα πρόσωπα και το τέλος της ασύστολης κερδοσκοπίας από μέρος ανικάνων φυγοπόνων και ουδεμία σχέση εχόντων με τη μουσική «μουσικών».
Η μουσική στη χώρα μας υπήρξε ξέφραγο αμπέλι όπως ίσως γνωρίζετε, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, αφού δεν υπήρξε ποτέ μια υπεύθυνη κρατική μουσική πολιτική και συγχρόνως λείψανε οι μεγάλες φυσιογνωμίες και στο δημιουργικό και στο μουσικο-εκπαιδευτικό χώρο. Στο μεταξύ βρήκαν την ευκαιρία έξυπνοι μαγαζάτορες ν’ ανοίξουν μικρομάγαζα και να κάνουν ανεξέλεγκτα χρυσές δουλειές, όπως λένε. Όταν με φέρανε οι μουσικοί στη Γενική Διεύθυνση, με φέρανε σχεδόν στο σύνολό τους. Δε με επέβαλε κανείς και λένε ψέματα όταν λένε το αντίθετο. Γνώριζαν όλοι τους σχεδόν καλά το ποιος είμαι, το ήθος μου, την παιδεία μου και τον χαρακτήρα μου. Δεν γνώριζαν μόνο ότι είχα προθέσεις αλλαγών, ουσιαστικών αλλαγών, κι ότι θα ’ρχόμουν εν ανάγκη σ’ αντίθεση και με θεούς και με δαιμόνους, αν το απαιτούσαν οι αλλαγές που επιθυμούσα να προκαλέσω. Εκεί ακριβώς πέσανε έξω. Και άρχισε ο «αγώνας» τους, που βασίστηκε στην ελλιπή πληροφόρηση του μεγάλου κοινού και στο ειδικόν του θέματος. Ένας «αγώνας» που επιφέρει τη φθορά των μουσικών μας πραγμάτων, για την οποία φθορά τόση θλίψη αισθάνεται οσάκις μας επισκέπτεται ο κ. Καρύδης.

Σ.Κ.: Και πώς βλέπετε να καταλήγει η όλη υπόθεση;

Μ.Χ.: Προς το παρόν μία ομάς απιθάνων που φέρουν ετσιθελικά και με όχι καθαρές διαδικασίες τον τίτλο του μουσικού, του συνδικαλιστή, του προέδρου σωματείου, αποφασίσαν χωριστά ο καθένας να μου κάνουν δίκες, μια και η ποινική δικονομία μας δεν τιμωρεί όποιον θέλει να ενοχλήσει. Εγώ πάλι αποφάσισα, αμυνόμενος ψυχικά αλλά και σωματικά, να μην παρίσταμαι παρά μόνο στις εφέσεις, στις οποίες φυσικά αθωώνομαι γιατί δεν έχω διαπράξει κανένα αδίκημα. Παραδείγματος χάρη, ο Π.Μ.Σ. μου έκανε μήνυση διότι «έκλεισα την Κρατική αυθαίρετα» πρόπερσι και «εζημίωσα το κράτος και τη μουσική». Έτσι ισχυρίστηκε ο Πανελλήνιος Σύλλογος. Η αλήθεια: ο Σύλλογος δημιουργούσε συνεχώς στάσεις εργασίας και η εκτέλεση των προγραμμάτων ήταν πρακτικά αδύνατος. Εγώ, ως Γενικός Διευθυντής, είμαι δημόσιος υπάλληλος, και ανήκω στο Υπουργείο Πολιτισμού. Εισηγήθηκα στο Υπουργείο και σταμάτησαν οι εργασίες της Κρατικής. Παραπέμπομαι σε δίκη, παρότι αν είχα κάνει κάτι αυθαίρετα θα είχα αυτομάτως υποστεί τιμωρίαν από το Υπουργείο Πολιτισμού, ως υπάλληλός του. Γίνεται η δίκη ερήμην μου –τότε ήμουν στο εξωτερικό-, καταδικάζομαι στην εφέσιμη ποινή των τεσσάρων μηνών, και διαβάζω μεγαλόπρεπα σ’ όλο τον Τύπο ότι καταδικάστηκα. Όταν θα αθωωθώ θα περάσει δυστυχώς απαρατήρητο. Κανένας όμως δε σκέφτεται να ρωτήσει: μα γιατί καταδικάστηκα για κάτι, όταν το ίδιο το Υπουργείο δεν το θεώρησε αδίκημα, αφού συνείργησε μαζί μου στο να κλείσει η Κρατική, μια και δεν λειτουργούσε ομαλώς; Αλλά βλέπετε, και σ’ αυτή τη δίκη, όπως και στις άλλες, κατά την πρώτη φάση θριαμβολογούν με την οποία εφέσιμη καταδίκη μου οι προκαλούντες αυτή την θλιβερή ανωμαλία, και το αναγνωστικό κοινό μένει με την εντύπωση ότι καταδικάστηκα και συνεπώς οι «μουσικοί» έχουν πάντα δίκιο. Όλα λοιπόν θα τα υποστώ. Και φαντάζομαι ότι κάποτε θα βαρεθούν, ή …ότι θ’ αλλάξει το καθεστώς των μηνύσεων κι ο μηνυτής θα υποχρεώνεται σε περιπτώσεις αθωώσεων να πληρώνει αναγκαστικώς αποζημίωση. Ή, τέλος, αισιοδοξώ ότι σε κάποια εθνική επέτειο θα χαριστούν όλες οι ποινικές διώξεις για να μείνω άσπιλος περιμένοντας τις καινούριες.

Σ.Κ.: Απ’ την πλευρά σας, δεν θλίβεστε όταν σας γράφουν όσα σας γράφουν, ιδιαίτερα για τις δραστηριότητές σας στο εξωτερικό;

Μ.Χ.: Δεν ανήκω στην κατηγορία των Ελλήνων που διαφημίζουν τις δραστηριότητές τους. Οι δραστηριότητές μου γίνονται με πολύ σοβαρές προϋποθέσεις, και όχι με την επιδοκιμασία των καλλιτεχνικών στηλών ή των πανελληνίων συλλόγων. Αρκεί που οι διαπρέποντες εις το εξωτερικόν αισθάνονται θλίψιν για τα συμβαίνοντα στον τόπο, ενώ εγώ δεν αισθάνομαι καμιά θλίψη για όσα «διαπράττω» στο εξωτερικό. Επί πλέον δεν έχω διάθεση να αντικρούω αθλιότητες που με τόση απλοχεριά φιλοξενούνται από ορισμένη μερίδα του Τύπου.


Σ.Κ.: Ένα σχόλιο απογευματινής κυβερνητικής εφημερίδας αναφέρεται στην πολυ-διατυμπανιζόμενη από σας δεξιά σας τοποθέτηση. Πώς το αντιμετωπίζετε το σχόλιο αυτό;

Μ.Χ.: Για να μην επεκταθώ, θ’ αποσαφηνίσω μόνο πως δεν ανήκω στην καιροσκοπική δεξιά των υπευθύνων του δημοσιεύματος. Κι αν η δεξιά παράταξη περιείχε μόνο τους κυρίους αυτούς ή μόνο σαν αυτούς, θα έφτανα ως τον κλασσικό αναρχισμό προκειμένου να μην συνυπάρχω μαζί τους. Αλλά ευτυχώς ή δυστυχώς, όπως σε κάθε παράταξη, και στη δικιά μου περιέχονται θετικά κι αρνητικά στοιχεία. Συνεπώς δεν είναι μόνο θέμα διαφορετικής γλώσσας, αλλά κι επιπέδου και περιεχομένου. Γι’ αυτό μου προκαλεί αηδία η αντιμετώπιση «συνιδεολόγων» που συντάσσουν σχόλια σαν αυτό στο οποίο αναφέρεστε. Αλλά να ήταν μόνο αυτά;

Σ.Κ.: Αν δεν απατώμαι, με τον κ. Λάμψα είχατε έρθει σε αντίθεση τον καιρό που ήταν Γενικός Διευθυντής της Ε.Ρ.Τ.

Μ.Χ.: Όχι σε αντίθεση απλώς, αλλά σε πλήρη διάσταση. Με τον κ. Χόνδρο ήρθα σε αντίθεση και ευτυχώς πριν αρρωστήσει μπορέσαμε και ξαναποκαταστήσαμε τη σχέση που είχαμε στην αρχή. Τον φιλοξένησα στο Ηράκλειο, φάγαμε μαζί και ξαναμιλήσαμε όπως παλιότερα. Με τον Ιωάννη Λάμψα δε μπορούσε να είναι το ίδιο. Ποτέ μου δεν είχα εκτιμήσει την παρουσία του στην Ε.Ρ.Τ. σαν θετική, και δε θα ξεχάσω ποτέ, όταν έφυγε σχεδόν δια της βίας πιεζόμενος απ’ την κυβέρνηση, που ’κανε εκείνη την κατάπτυστη κυριολεκτικά δήλωση «ανεξαρτησίας», ότι δήθεν διαλέγει την ελευθερίαν σαν άλλος Σολτζενίτσιν και «αποχωρεί διότι δεν ήταν ελεύθερος να ενεργεί κατά βούλησιν». Και το πιο σημαντικό: αυτός υπήρξε ο κύριος υπεύθυνος για το νέο οργανισμό της Ε.Ρ.Τ., που συνετέθη με το πιο οπισθοδρομικό, αντιδραστικό και δημοσιοϋπαλληλικό πνεύμα. Τόσο που σήμερα να μη μπορεί να λειτουργήσει πλέον κατ’ ουδένα τρόπο με όσες καλές προθέσεις ή προϋποθέσεις κι αν υπάρξουν. Όχι, με τον κ. Λάμψα δεν έχουμε τίποτα κοινό, εκ γενετής, και φυσικά ούτε και κοινή ιδεολογία.

Σ.Κ.: Πώς συμβαίνει εσείς ο αναθεωρητής στην τέχνη και στη ζωή σας να είσαστε εντεταγμένος στην παραδοσιακή δεξιά;

Μ.Χ.: Διότι, πρώτον, έχω αστική συνείδηση. Είμαι όντως αναθεωρητής και η αστική παράταξη είναι η μόνη που το ανέχεται αυτό. Διότι δε βρήκα μια άλλη πολιτική παράταξη που να εκπροσωπεί αληθινά τη φιλελεύθερη ιδεολογία μου, συνεπώς δε χρειάζομαι πολιτική μετακίνηση. Και τέλος, δε θέλω να καρπωθώ πολιτικά οφέλη απ’ οποιαδήποτε πλευρά. Η λεγόμενη δεξιά δεν αμείβει αυτούς που δεν την υπηρετούν στενά, αλλά είναι και η μόνη που ανέχεται ακόμη τον διάλογο και την αντίθεση, ενώ όλες οι άλλες παρατάξεις, με κορύφωμα την άκρως άκρα αριστερά, περιέχουν μια Χομεϊνική διάθεση σωτηρίας ψυχών και ανθρώπων που με τρομάζει βαθιά και μ’ ενοχλεί συγχρόνως. Το γεγονός της εντάξεώς μου στην παραδοσιακή δεξιά δε σημαίνει βέβαια πως μπορεί να με κάνει ν’ ανέχομαι και όλα τα θλιβερά της παράσιτα και τρωκτικά. Το έχω αποδείξει άλλωστε.

Σ.Κ.: Η τοποθέτησή σας αυτή δε σας φέρνει σ’ αντίθεση με τους νέους;

Μ.Χ.: Ποιους νέους; Τους βιολογικά μόνο νέους δε φιλοδοξώ να τους έχω συνομιλητές. Πολλοί από αυτούς –οι περισσότεροι- θα είναι οι μελλοντικοί μας δυνάστες, είτε υπό τη μορφή του επιλοχία στη στρατιωτική εκπαίδευση, είτε του φοροεισπράκτορα, είτε του αστυνόμου, είτε του ταξιτζή, είτε του βασανιστή, είτε του κερδοσκόπου ταβερνιάρη, είτε του υπαλλήλου τραπέζης, είτε του κλητήρα υπουργείου, είτε του θυρωρού τέλος πάντων στην πολυκατοικία που θα διαμένουμε. Χώρια που στον καιρό μας οι νεολαίες έχουν διαβρωθεί απ’ την κομματική ομαδοποίηση των πολιτικών παρατάξεων που τους αφαιρούν τη φυσική ευαισθησία της ηλικίας και τους καθιστούν έτοιμους προς βρώσιν και εκμετάλλευσιν. Μ’ αυτούς τι τάχα έχω να πω; Και τι μπορεί να πει ο οποιοσδήποτε; Οι άλλοι νέοι, οι επιλέγοντες, οι νέοι κάθε ηλικίας, οι νέοι που προορίζονται να κουβαλήσουν την ευαισθησία μιας ολόκληρης γενιάς, της γενιάς τους, με καταλαβαίνουν και συνομιλούν μαζί μου θαυμάσια. Ακόμη και όταν διαφωνούν. Γι’ αυτούς τους νέους ενδιαφέρομαι. Γι’ αυτούς που μ’ επιλέγουν κι επιλέγω. Και που δεν έχουν ηλικία.

Σ.Κ.: Μια και μιλάμε για νέους, πώς αντιμετωπίζετε τους αθλητές;

Μ.Χ.: Σαν αθλητές. Θαυμάζω όταν οι επιδόσεις καταλήγουν στα υπερβολικά ύψη. Με πλήττουν οι διαδικασίες για την κατάκτηση της νίκης. Δεν κατανοώ την τάση για μια αθλητική νίκη κάτω από τη σημαία του έθνους. Με προβληματίζει η τάση των κρατών για την τερατοποίηση των νέων για ρεκόρ. Κάθε τι που απομακρύνει το νέο από τη σκέψη με φοβίζει και δε με βρίσκει ενθουσιώδη υποστηρικτή. Γενικά, ο αθλητισμός κι εγώ είμαστε μακρινοί συγγενείς. Τόσο μακρινοί που δε γνωρίζει ο ένας τον άλλον.

Σ.Κ.: Για τη μουσική, με την οποία μάλλον είστε πολύ στενοί συγγενείς, τι θα ’χατε να πείτε;

Μ.Χ.: Ποια μουσική; Αυτήν που οι άλλοι εννοούνε μουσική, ή τη μουσική που μας περιέχει;

Σ.Κ.: Ασφαλώς θα προτιμούσατε να μας μιλήσετε για κείνη που μας περιέχει και που -κατά τα φαινόμενα- δε γνωρίζουμε.

Μ.Χ.: Κάνετε λάθος. Θα σας μιλούσα για την άλλη, αλλά γι’ αυτή μιλούν όλοι, γνωρίζοντες και μη. Όταν λέω η μουσική που μας περιέχει, εννοώ συγχρόνως και μια καινούρια σχέση μας με τη μουσική. Κι αυτή είναι που μ’ ενδιαφέρει, η σχέση, κι όχι η μουσική αυτή καθ’ εαυτή. Διότι το όλον οικοδόμημα της μουσικής, αυτό που χτίστηκε στα τετρακόσια τελευταία χρόνια της Ευρώπης μετά την Αναγέννηση, σήμερα αρχίζει να κλονίζεται και να φαντάζει άστοχο, άχρηστο κι ανώφελο, μ’ όλα τ’ αριστουργήματα που περιέχει. Κι είναι ενδεικτικό ότι ολοένα την υπεράσπιση της μουσικής αυτής την αναλαμβάνουν οι εξαθλιωμένοι παρίες του μουσικού κόσμου, οι σύλλογοι κι οι οργανισμοί, καθώς κι οι γηραιές κυρίες, κι όχι οι αληθινοί δημιουργοί και υπεύθυνοι του καιρού μας και του μελλούμενου καιρού. Τα χρόνια της σκεπτόμενης μουσικής περάσανε ανεπιστρεπτί, όπως περάσανε οι καιροί των συμφωνικών συναυλιών, των φράκων και των πολυελαίων. Πρέπει να γίνει αντιληπτό: Οφείλουμε να ξαναβρούμε ένα καινούριο τραγούδι.

Σ.Κ.: Οι αγώνες λαϊκής μουσικής στην Κέρκυρα έχουν σχέση μ’ αυτές τις απόψεις σας;

Μ.Χ.: Και βέβαια έχουν, και μεγάλη μάλιστα. Και λυπάμαι που η Θεσσαλονίκη εννοεί να συνεχίζει το ανυπόληπτο, μονότονο και θλιβερού περιεχομένου Φεστιβάλ Τραγουδιού που μόνο μουσική ρύπανση προσφέρει στον ελλαδικό χώρο. Απ’ το ’72 που επέστρεψα στην Ελλάδα μίλησα με τους τότε υπεύθυνους της Διεθνούς Εκθέσεως, τονίζοντας τη σημασία που είχε το ν’ αναθεωρηθεί ο θεσμός και ν’ αποκτήσει ένα σωστό βάθρο. Βρήκαν τις απόψεις μου «ενδιαφέρουσες», τις κατέγραψαν σε κασέτα και τις τοποθέτησαν στο αρχείο της Εκθέσεως. Με τον μακαρίτη μάλιστα Βελλίδη ήρθα σ’ αντίθεση, μια κι αρνήθηκα σαν υπεύθυνος τότε του ραδιοφώνου να μεταδοθεί το αίσχος του Φεστιβάλ ραδιοφωνικά. Ο Βελλίδης τότε παρεξετράπη σε προσωπική επίθεση εναντίον μου προσπαθώντας να υπερασπιστεί τη μουσική αθλιότητα αυτού του θεσμού. Προ έτους, ο νυν διευθυντής της Εκθέσεως φίλος μου κ. Μπούρος ήρθε –καθώς εφάνη τότε- σε πλήρη σύμπτωση με τις απόψεις μου για το τραγούδι και θέλησε να μου το αναθέσει. Οι σύμβουλοι όμως της Εκθέσεως είπαν: «Δε θέλουμε να παραχωρήσουμε την πνευματική μας ιδιοκτησία», κι εννοούσαν βέβαια πνευματική τους ιδιοκτησία την εξαθλίωση, την ανοησία και τη χυδαιότητα του επί είκοσι χρόνια μολύνοντος την ατμόσφαιρα Φεστιβάλ Τραγουδιού. Έτσι αποφάσισα κι εγώ με τους συνεργάτες μου στο Τρίτο να πάμε στην Κέρκυρα επιτέλους και ν’ αφήσουμε τη Θεσσαλονίκη στη μεσοαστική κωφάλαλη τραγουδιστική αντίληψη του Φεστιβάλ της. Δεν είναι δυνατό να κατηγορηθώ σαν ανυπόμονος. Εννέα χρόνια περίμενα, για ν’ αναγκαστώ τέλος να καταφύγω στην Κέρκυρα, εγώ που τόσο αγάπησα τη Θεσσαλονίκη της Ροτόντας, του Πεντζίκη, της Καρέλλη, του Χριστιανόπουλου και του Σαββόπουλου. Ας όψεται η αφελής αντίληψη περί «πνευματικής ιδιοκτησίας» των κ.κ. συμβούλων της Εκθέσεως και οι σκοτεινές δυνάμεις των συλλόγων και των σωματείων που για μια ακόμη φορά ετοιμάζονται να μιάνουν την όμορφη Θεσσαλονίκη.

Σ.Κ.: Εσείς στην Κέρκυρα πώς θα «τελέσετε» τους αγώνες;

Μ.Χ.: Χωρίς ορχήστρες αντι-συνδικαλιστικών κινητοποιήσεων, χωρίς τραγουδιστές σωματείων, χωρίς μαέστρους πανελληνίων συλλόγων και χωρίς ενορχηστρωτές των γνωστών ωδείων. Η επιλογή άλλωστε θα γίνει με βάση τα τραγούδια των νέων ανθρώπων κι όχι των επιδόξων να σταδιοδρομήσουν στις πολυεθνικές ή εθνικές εταιρείες δίσκων. Οι Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού της Κέρκυρας θέλουν να γελοιοποιήσουν τον αρτηριοσκληρωτικό θεσμό της Θεσσαλονίκης και ν’ αποδείξουν γι’ άλλη μια φορά πως το αληθινό τραγούδι δε φυτρώνει στην ασκήμια, στο εμπόριο και στην ατμόσφαιρα συνοικιακών καλλιστείων. Το αληθινό τραγούδι δεν έχει σχέση με την τραγική ελεεινότητα των καλλιτεχνικών σελίδων μερικών μεσημβρινών και βραδινών εφημερίδων.

Σ.Κ.: Και οι Αγώνες Τραγουδιού της Κέρκυρας θα μεταδοθούν από την Ε.Ρ.Τ.;

Μ.Χ.: Ναι, και είναι επόμενο, μια και το Τρίτο Πρόγραμμα ανήκει στην Ε.Ρ.Τ. Γι’ αυτό άλλωστε κι αποφασίστηκε το αποκαλούμενο «Φεστιβάλ» Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης να μεταδοθεί από την Υ.Ε.Ν.Ε.Δ...

Σ.Κ.: Δε σας αρέσει ιδιαίτερα η λέξη «φεστιβάλ».

Μ.Χ.: Όχι, καθόλου. Όσο δε μ’ αρέσει κι η λέξη «χωροταξία».

Σ.Κ.: Πώς σας ήρθε;

Μ.Χ.: Θυμήθηκα ένα λαμπρό υπουργό που ασχημονεί «δια της λέξεως» και «με την λέξιν». Ο οποίος ελπίζω να μην ψηφιστεί και να επιστρέψει στα ειρηνικά έργα του πατέρα του και στις ασφάλειες.

Σ.Κ.: Η χωροταξία έχει σχέση με τον έρωτα;

Μ.Χ.: Καθόλου και καμία. Πώς σας ήρθε;

Σ.Κ.: Τώρα που λέγατε για τον υπουργό Χωροταξίας…

Μ.Χ.: Θεέ μου, ο υπουργός αυτός σας υποβάλλει την έννοια του έρωτα; Ποιος θα το ’λεγε, ένας νέος άνθρωπος σαν κι εσάς να ’χετε τόσο κουρασμένη αντίληψη έρωτος.

Σ.Κ.: Εδώ έγινε μια μικρή παρεξήγηση: μίλησα για τον έρωτα και τη χωροταξία, ερήμην του υπουργού.

Μ.Χ.: Αυτό μάλιστα. Μ’ ενθουσιάζει! Ερήμην του υπουργού… Γιατί η σύγχρονη αντίληψη περί έρωτος, εξακολουθητικά μονοδιάστατη, δημιουργεί μια αίσθηση χώρου ασφυκτικού μες στον οποίο ο νέος άνθρωπος, μοντέλο των γειτόνων του κι ενός κόσμου αντιδραστικού, προσπαθεί μάταια να επιβεβαιώσει τον από τη γέννησή του τραυματισμένο ανδρισμό του. Ποιος να του πει πως ο ανδρισμός είναι έννοια πνευματική και περιεχόμενο που κατακτιέται έξω από επιθυμίες και ανάγκες των συγκατοίκων του στις πολυκατοικίες.

Σ.Κ.: Πώς βλέπετε λοιπόν εσείς τον σύγχρονο ερωτικό άνθρωπο: Άνδρα ή γυναίκα;

Μ.Χ.: Στην τελική του εξέλιξη, γυναίκα και άντρα μαζί. Αδιαχώριστο, συγκεχυμένο, απροσδιόριστο. Αυτή θα ’ναι μια τελική νίκη, οριστική, του έρωτα πάνω στον εξαναγκασμό και στον ευνουχισμό που επιχειρούν οι πολλοί στους επερχόμενους.

http://mousikaproastia.blogspot.com/2008/02/blog-post.html

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Εδώ άλλη μια συνέντευξη του Μάνου Χατζιδάκι το 1999 στο Βήμα.
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=112119&ct=80&dt=20/06/1999

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Ο Μάνος Χατζιδάκις ήταν ένας άνθρωπος που μπορούσε να διακρίνει μέσα στην ασχήμια....το σχήμα μιας κάποιας ομορφιάς που πολλοί θα μπορούσαν με άνεση να χλευάσουν....μιας ομορφιάς που έχασε τον δρόμο της και οδηγήθηκε στους προβληματικούς δρόμους του τραγουδιού...
Ακούστε τι λέει για τον Φλωρινιώτη ο Μεγάλος Μάνος...Αποσπάσματα από το τρίτο πρόγραμμα..
Ακούστε τι λέει γενικά για τους λαϊκούς τραγουδιστές.....από τον Μεγαλύτερο μάγο της Ελληνικής μουσικής... Ακούστε έναν διαφορετικό ΑΓΝΩΣΤΟ Φλωρινιώτη....

Η ζωή είναι γεμάτη από τροπές κι ανατροπές=Fedra:105:


Ο Μάνος Χατζιδάκις μαζί με το Γ. Φλωρινιώτη (1ο μέρος)
[YOUTUBE]hdcvDJ5Kr_c[/YOUTUBE]

Ο Μάνος Χατζιδάκις μαζί με το Γ. Φλωρινιώτη (2ο μέρος)
[YOUTUBE]1CnGMM-gRRs&feature=related[/YOUTUBE]

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ-PART1
[YOUTUBE]SEQ6VT5LpkY&feature=related[/YOUTUBE]

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ-PART2
[YOUTUBE]m7ZCIn_qJrk&feature=related[/YOUTUBE]

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ-PART3
[YOUTUBE]MmQlq09YSVo&feature=related[/YOUTUBE]

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ-ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ-PART4
[YOUTUBE]WvWDHfOXyic&feature=related[/YOUTUBE]

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Πάντα επίκαιρος ο Μάνος Χατζιδάκις......Πάντα....

M. Hadjidakis talks about...
[YOUTUBE]VrTiHX_QhBQ&feature=related[/YOUTUBE]

Ακούστε προσεκτικά την τελευταία πρόταση του Μάνου στο παραπάνω βίντεο....

 

[Snow Whitty]

"Ζούμε σε μια εποχή όπου κάποιους θα μας σκοτώσει η κρίση. Αλλά πρέπει να μάθουμε ότι ο φόβος θα σκοτώσει τους υπόλοιπους».

Χόρχε Μπουκάι



Γιατί χρησιμοποιείτε παραβολές στα βιβλία σας;

[reliops="Ειμαι..."]
«Είμαι εγγονός τεσσάρων παππούδων από τους οποίους οι δύο ήταν Αραβες και οι άλλοι δύο εβραίοι. Εμαθα από πολύ μικρός να χρησιμοποιώ τα παραμύθια ως παράδειγμα. Εμαθα αργότερα, ως θεραπευτής πια, ότι θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω αυτά τα παραμύθια με τους ασθενείς μου. Οταν άρχισα να γράφω, το έκανα για τους ασθενείς μου. Για να τους διηγηθώ ιστορίες που θα μπορούσαν να τους φανούν χρήσιμες. Τα παραμύθια έχουν εξαιρετική γοητεία γιατί δεν απευθύνονται στη διάνοια των ανθρώπων. Το κεφάλι είναι ακριβώς εκεί που βρίσκεται το πρόβλημα. Επομένως αμύνεται. Το παραμύθι απευθύνεται στο συναίσθημα και βοηθάει να χτίσεις μια γέφυρα με τη λογική να ψάξεις την αλήθεια μέσα από την καρδιά. Αν ο ασθενής μπορεί να αντιληφθεί ότι αυτό που του συμβαίνει είναι ακριβώς το ίδιο που συμβαίνει στον πρωταγωνιστή της ιστορίας, μπορεί να βρει μια νέα λύση στο πρόβλημά του. Μια λύση που το μυαλό έχει αποκλείσει, αλλά η καρδιά του μπορεί να επιλέξει».


[/reliops]


Λέτε στο βιβλίο σας ότι κάποιοι ζουν τη ζωή τους σαν σέρφερ και κάποιοι άλλοι σαν οδηγοί του μετρό. Εσείς σε ποια κατηγορία κατατάσσετε τον εαυτό σας;

[reliops=""Θα μου αρεσε..."]
«Θα μου άρεσε να σκέφτομαι τον εαυτό μου σαν κάποιον που έμαθε να κάνει σερφινγ. Για να πω στον κόσμο ότι αυτό είναι πιο διασκεδαστικό από το να οδηγείς το μετρό. Αλλά αυτή είναι μια μεταφορά, μια παραβολή. Γιατί, στην πραγματικότητα, ο κόσμος χρειάζεται περισσότερο τους οδηγούς του μετρό απ’ ό,τι τους σέρφερ».

Για ποιον λόγο;
«Διότι ο κόσμος θα μπορούσε να συνεχίσει να προοδεύει χωρίς τους σέρφερ, αλλά όχι χωρίς οδηγούς μετρό. Απλώς ο καθένας θα πρέπει να σερφάρει τη ζωή του».
[/reliops]


Εχετε γράψει ότι πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να επαναστατούν. Πώς φθάνει κανείς στο άλλο άκρο, στη βία; Εχετε γράψει, για παράδειγμα, ότι αυτό γίνεται επειδή από κάποιον λείπει η αγάπη και προσπαθεί να προκαλέσει κάποια αντίδραση των άλλων, όπως φόβο…

[reliops=""Για να κανεις μια επανασταση..."]
«Για να κάνεις μια επανάσταση δεν χρειάζεται να σκοτώσεις κάποιον. Η επαναστατικότητα δεν είναι συνώνυμη της βίας. Νομίζω ότι αυτή η εξήγηση της βίας ως συνέπειας της έλλειψης αγάπης ισχύει κυρίως για τους θεραπευτές. Για μένα ένας άνδρας που χτυπάει τη γυναίκα του είναι άρρωστος. Για τη σύζυγό του είναι τέρας. Εγώ θα προσπαθούσα να τον βοηθήσω μέσω της θεραπείας. Εκείνη θα έπρεπε να τον εγκαταλείψει. Μπορούμε να καταλάβουμε τους νέους που είναι βίαιοι, όχι όμως και να δικαιολογήσουμε τη βία. Οπωσδήποτε σημαίνει ότι πρέπει να ασχοληθούμε με τις αιτίες της. Αλλάυπεκφεύγω. Για να σου απαντήσω, θα σου πω μια ιστορία. Ηταν κάποτε ένας γιατρός. Φεύγοντας από την πόλη όπου έμενε για να πάει σε δουλειά συνάντησε την πανούκλα που έμπαινε στο χωριό. Της λέει: “Πάλι εδώ;”. Και εκείνη απαντά: “Είναι η σειρά μου”. “Πόσους θα πάρεις αυτή τη φορά;”. “Λίγους, 1.200”. Επειτα από δέκα ημέρες, καθώς έφευγε από το χωριό, συνάντησε πάλι την πανούκλα η οποία έφευγε και αυτή. “Μου είπες ψέματα. Είπες 1.200 και πήρες 5.000”. Και εκείνη απάντησε: “Εγώ; Εγώ πήρα 1.200. Τους υπόλοιπους τους σκότωσε ο φόβος”.
[/reliops]

Με αφορμη την κυκλοφορια του βιβλιου του :

Χόρχε Μπουκάι

«Να βλέπεις στον έρωτα (με τα μάτια ανοιχτά)»

 

[tyler durden]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

μπραβο Χριστινα, αγαπημενος μου. "Ο δρομος της αυτεξαρτησης" το τελευταιο που διαβασα

 

[Snow Whitty]

Απαγορεύεται το απαγορεύεται!

Συνέντευξη με τον Αντώνη Σαμαράκη​

«Η λογοτεχνία είναι μια απεγνωσμένη απόπειρα ανθρώπινης επικοινωνίας​

Του Βασίλη Λεβαντίδη​

Οι κοινωνικές ανισότητες φαίνεται ότι μεγαλώνουν ολοένα και περισσότερο…

Πολύ καλά τα λέτε. Ας αρχίσουμε πάλι από την ελπίδα. Η ελπίδα, που θα έπρεπε να είναι ένα αγαθό σε κοινή χρήση ελεύθερο, είναι ένα αγαθό εν ανεπάρκεια αλλά και εν ελλείψει. Και βέβαια αν παλιά λέγαμε εμείς γενικά στο σχολείο «dum spiro spero», όσο αναπνέω ελπίζω. Αλλά στην Αθήνα, με την μόλυνση του περιβάλλοντος, όσο αναπνέεις δεν ελπίζεις γιατί μπαίνει και η μόλυνση.

Επικαλείστε συχνά τον Μακρυγιάννη.

Βεβαίως γιατί μ’ έχει καταπλήξει ο αγώνας του, η σοφία του η ταπεινοσύνη του, η σεμνότητά του η παλικαριά του, το ήθος του και αυτό βέβαια το απροσκύνητος που έλεγε. Το απροσκύνητος!

Η ζωή είναι ένας αγώνας.

Άμα τα βάζεις κάτω δεν πας πουθενά.

Πολλές φορές έχετε πει ότι δεν σας ενδιαφέρουν τόσο τα ζητήματα που έχουν να κάνουν στενά με την πολιτική αλλά σας ενδιαφέρει ο άνθρωπος. Γράφετε δηλαδή, για να μιλήσετε για τα ανθρώπινα συναισθήματα. Αυτό διαφαίνεται και μέσα από τα βιβλία σας «Ζητείτε Ελπίς», το «Λάθος», το «Αρνούμαι»... Είναι κάτι σαν μανιφέστα τα έργα σας. Όπως και το «Εν ονόματι», υποθέτω πως και αυτό έχει έναν χαρακτήρα μανιφέστου, που συσπειρώνει αγωνιστικά και δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να το αγαπήσουν. Στο «Ζητείται ελπίς» γράφατε: «Όλα άρχισαν πολύ απλά έτσι όπως αρχίζει μία καινούργια μέρα. Σε κάτι ταβερνάκια ο αγαπημένος μου φίλος ποιητής και δημοσιογράφος και μια κοπέλα η Δήμητρα Παναγάκου. Τους έλεγα διάφορες ιστορίες. Άλλες ιστορίες της είχα ζήσει στην γειτονιά που γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Μεταξουργείο, στην πλατεία Βάθης, άλλες ήταν πλάσματα της φαντασίας μου.
Μερικές ανάμικτες με την πραγματικότητα. Τότε οι δύο φίλοι μου με παρακινούσαν να τις γράψω. Έτοιμα διηγήματα είναι κάτσε να τα γράψεις. Με το πολύ το κάτσε – κάτσε, κάθισα και εγώ λέτε και έγραψα 12 διηγήματα το πρώτο μου βιβλίο «Ζητείτε ελπίς 1954». Τόσο απλά…


[reliops="Aπλα..."]
Απλά. Είναι τόσο απλά, έγιναν τόσο απλά, η ζωή είναι κατά βάθος απλή, εμείς την δυσκολεύουμε. Όλα είναι απλά και η ανθρώπινη επικοινωνία είναι ένα απλό πράγμα, εμείς το δυσκολεύουμε και το στερούμε. Και η λογοτεχνία είναι μία απόπειρα απεγνωσμένη ανθρώπινης επικοινωνίας. Μιλάς, την ακούει την φωνή σου ο άλλος, ο άγνωστος αναγνώστης την καταλαβαίνει απαντάει ενώ σ’ αυτόν που δεν την καταλαβαίνει δεν υπάρχει ανθρώπινη επικοινωνία. Απλώνεις το χέρι, το πιάνει ο άλλος το σφίγγει με το δικό του, γίνεται η ανθρώπινη επικοινωνία.
[/reliops]

 

[tyler durden]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Χριστινα εχεις δωσει οντοτητα σε αυτο το thread. Τhanks:126:!

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου: «Στη μουσική δεν επιβιώνεις με μισόλογα, ούτε με συμβιβασμούς»


Η ελληνίδα πιανίστρια και σολίστ που έχει πολλάκις αποσπάσει βραβεία και εγκωμιαστικά σχόλια από τους κριτικούς, συμμετέχοντας σε συναυλίες και ρεσιτάλ εντός και εκτός των συνόρων της χώρας μας, αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της προσωπικής σχέσης που διατηρεί από τα πρώτα παιδικά της χρόνια ως σήμερα με την τέχνη της μουσικής. Δηλώνοντας φύσει ανήσυχη καλλιτεχνικά, η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου έχει ηχογραφήσει κύκλους έργων πολλών διακεκριμένων συνθετών, ενώ παράλληλα δραστηριοποιείται και στον τομέα της σύνθεσης. Προσφάτως μάλιστα παρουσίασε με εξαιρετική επιτυχία, σε συνεργασία με τον μαθητή της Γιάννη Λούκο, την μουσική συναυλία - παράσταση “Astropolis” στο υπαίθριο θέατρο της Καμένης Χώρας, στο ηφαίστειο Μεθάνων. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η καλλιτέχνις καταθέτει με γλαφυρότητα τις σκέψεις και τις ανησυχίες της για τον μαγικό κόσμο των ήχων…
.
- Έχετε δηλώσει στο παρελθόν: «Σε ό,τι με αφορά ως ερμηνεύτρια, αισθάνομαι πως είναι ωραίο να αφήνεσαι στη μουσική που από τη φύση της είναι ακραία και καθολική ώστε να ταυτίζεται με τη ζωή και την ψυχή του ανθρώπου». Προσδιορίστε μας τι σημαίνει για εσάς «ακραία και καθολική μουσική».

Μα ακριβώς ό,τι και η ζωή απαιτεί απ’ τον καθένα, την ακραία και καθολική του ύπαρξη. Όπως η φύση και η ζωή δοκιμάζει τις αντοχές σου ακραία κι ολοκληρωτικά, έτσι και στη μουσική δεν επιβιώνεις με μισόλογα, ούτε με συμβιβασμούς. Αργά η γρήγορα, θα προδοθείς.

- Η μητέρα σας, μουσικός και διευθύντρια της Χορωδίας Τρικάλων, ήταν ο άνθρωπος που σας μύησε στο μαγικό κόσμο της μουσικής. Πώς η συμβολή της επηρέασε την εξέλιξη και την προσωπικότητά σας;

Η μητέρα μου, εν ζωή πάντα, είναι η ίδια μεγάλη προσωπικότητα που είχε την αυτόνομη δημιουργική της πορεία στη μουσική. Η επιρροή της πάνω μου υπήρξε μάλλον υπόγεια και ο κόσμος της, η προσωπικότητά της ήταν πολύ διαφορετική απ’ τη δική μου. Όμως το σπίτι μας ήταν τότε γεμάτο μουσική, το παράρτημα του Εθνικού Ωδείου που διηύθυνε στεγαζόταν μέσα στο σπίτι που μεγάλωνα, έτσι αυτόματα όλα τα κομμάτια που έπαιζαν οι μαθητές αποτυπώθηκαν από πολύ νωρίς μέσα μου, καθώς και οι μελωδίες απ’ τα τραγούδια της Χορωδίας. Μάλλον γι’ αυτό κι έχω πάντα τέτοια αγάπη κι επιρρέπεια στο τραγούδι! Μ’ αρέσει ν’ ακούω ωραία τραγούδια. Και να γράφω δικά μου τραγούδια μου αρέσει και το κάνω συνέχεια - ελπίζω όχι σαν κάτι κακομαθημένα τεμπέλικα πλάσματα που νομίζουν πως γράφοντας τραγουδάκια ερμηνεύουν τον κόσμο και υπηρετούν την Τέχνη!

- Ποιες είναι οι αναμνήσεις σας από την παιδική σας ηλικία, όταν επιχειρήσατε για πρώτη φορά να αγγίξετε τα πλήκτρα του πιάνου;

Δεν τη θυμάμαι αυτή τη στιγμή, έγινε πολύ νωρίς. Μου λένε πως ήμουν 3,5 χρονών, αλλά ό,τι πιο αξιόπιστο θυμάμαι, είναι κάτι σαν μουσική συναισθησία: η διάλυση μέσα σε μια υπέροχη σχέση χρωμάτων, τοπίων φανταστικών και μελωδιών που μ’ άρεσε να σκαρώνω μόνη μου και που τις έχω ηχογραφημένες σε παλιά ταινία μαγνητοφώνου. Ίσως να μην ήρθε ακόμα η ώρα να αποτιμήσω την παιδική μου ηλικία, εξ άλλου όλοι γνωρίζουμε με ποιους τρόπους η πραγματικότητα ξέρει να αποδεκατίζει τις αναμνήσεις, αλλά γυρνώντας στα παιδικά μου χρόνια ανιχνεύω μέσα μου μαγικές εικόνες από μια άλλη εποχή που η μουσική ήταν μια υπέροχη υπόσχεση ζωής, πίσω απ’ τα πράσινα νερά του Ληθαίου ποταμού και τις κορυφογραμμές της Πίνδου που κοίταζα ώρες ολόκληρες απ’ το παράθυρό μου.

- Έχετε σπουδάσει στο εξωτερικό και έχετε αποσπάσει διακρίσεις, παρουσιάζοντας σε αρκετές χώρες το έργο σας. Αναρωτιέμαι πώς σας φαίνεται το μουσικό περιβάλλον της σύγχρονης Ελλάδας.

Θέμα δύσκολο που πάντα θέλω να αποφεύγω. Δύσκολο κι εξουθενωτικό, με λίγα λόγια.

- Ποιες στιγμές καταγράφονται εντονότερα μέσα σας: Οι ώρες της μοναχικής σύνθεσης ή τα φορτισμένα λεπτά του χειροκροτήματος μετά από μια συναυλία;

Η ευτυχία που δοκιμάζει κανείς, συμβιώνοντας με τη μουσική, είναι πέρα από τα χειροκροτήματα και προϋπάρχει της μελέτης. Είναι μια σχέση κρυστάλλινη και συμπαγής μαζί, σχεδόν μυθική, όπου ζεις όπως ακριβώς δεν μπορείς στην αληθινή ζωή: Κοιτώντας κάποιον συνεχώς στα μάτια! Και παράλληλα, με μια υπέροχη αίσθηση αυτονομίας! Μπορείς να επιλέξεις την πιο απλή στιγμή που καταγράφεται μέσα σου σαν ευτυχία, χωρίς κανένα όριο.

-Δεξιοτεχνία, μουσικότητα, εργατικότητα. Ιεραρχήστε τα ανάλογα με εκείνο που θεωρείτε ως το σημαντικότερο προσόν για ένα μουσικό.

Την πρώτη θέση φυσικά κι έχει η μουσικότητα, με τη έννοια τής έμφυτης σχέσης με τον κόσμο των ήχων. Αυτή, είτε υπάρχει είτε όχι, βελτιώνεται, αλλά δεν εμφυτεύεται. Είναι αυτή η σχεδόν ερωτική σχέση με τον κόσμο των ήχων, ένα ωστικό κύμα που δε σ’ αφήνει σε ησυχία. Κατά κάποιο τρόπο και η δεξιοτεχνία, δεύτερη στη σειρά, κατά τη γνώμη μου, ως ένα βαθμό πρέπει να είναι έμφυτη, με την έννοια τής γρήγορης αντίληψης και των αντανακλαστικών. Η εργατικότητα είναι αυτή που γονιμοποιεί τα άλλα δύο. Πρέπει να ξέρεις να προσηλώνεσαι στη Μουσική με τον ίδιο τρόπο είτε βρέχει είτε χιονίζει! Και η Μουσική, όπως και κάθε αγάπη, χρειάζεται την αφοσίωσή μας

- Ποιοι συνθέτες του κλασικού και του σύγχρονου ρεπερτορίου σας συγκινούν;

Πολλοί κατά καιρούς, ίσως και όλοι. Θέλω να πιστεύω πως πέρα από την αγάπη μου στον Bach στο Schumann, στον Ravel ή στον Bartok που σηματοδότησαν περιόδους στη ζωή μου, δεν κάνω πια διακρίσεις.

- Πιστεύετε ότι ο ερμηνευτής οφείλει να μένει πιστός στο ιστορικά ορθό στυλ των μουσικών έργων ή είναι θεμιτό να ερμηνεύει το κάθε έργο με όποιον τρόπο τον εκφράζει, ξεφεύγοντας από το στυλ της εποχής όπου εκείνο γράφτηκε;

Ξέρετε, υπάρχουν σαφώς στυλ, εποχές και σχολές στην Τέχνη, που αντιστοιχούν σε ιστορικές περιόδους, τις οποίες δεν μπορούμε να καταστρατηγήσουμε. Όποιος τρέφει σεβασμό στην ανθρώπινη ιστορία, στον τρόπο που οι άνθρωποι κατά καιρούς σκέφτονταν, αισθανόντουσαν, έβλεπαν ή άκουγαν τον κόσμο, δεν μπορεί παρά να αφουγκραστεί και τον κώδικα και την ιδιαίτερη αυτή γλώσσα που λέγεται ύφος ή στυλ. Όμως, ας τονίσω εδώ τον κίνδυνο να παγιδευτούμε -με την ίδια την αυτοπεποίθηση του νεκρού που δεν γίνεται να διαψευσθεί πια! - στην αυταρέσκεια απόψεων που καταντά νεκροφιλία. Για να μπορέσει κανείς ν’ αντιμετωπίσει με επιτυχία αυτό το δίλημμα που θέτετε, δηλαδή να μπολιάσει σωστά την εποχή που εκπροσωπεί ο συνθέτης με το δικό του ζωντανό κόσμο, από τον οποίο προέρχεται και στον οποίο απευθύνεται, το μυστικό είναι πολύ απλό: Χρειάζεται νά ‘ναι κανείς πραγματικά ζωντανός!

- Ο καλός ερμηνευτής θα πρέπει απαραιτήτως να διαθέτει επαρκείς ιστορικές και θεωρητικές γνώσεις;
Μα φυσικά, όπως και κάθε σοβαρά κατηρτισμένος επαγγελματίας σε οποιονδήποτε τομέα.

- Υπάρχει ταλαντούχο κοινό; Ποια είναι, αλήθεια, η γνώμη σας για το ελληνικό κοινό;

Γιατί ταλαντούχο; Κατηρτισμένο, καλλιεργημένο περισσότερο ή λιγότερο. Κάθε κοινό αφήνεται, όταν μπορείς και ξέρεις να το χειριστείς! Έστω κι ένα χαμόγελο ή ένας άνθρωπος για λίγο λυτρωμένος από τις απελπισίες του, είναι κέρδος. Το ελληνικό κοινό έχει όλο και περισσότερες ευκαιρίες τα τελευταία χρόνια ν’ ανακαλύψει και να μειώσει την απόσταση από τη αληθινή τέχνη... Ο κίνδυνος βρίσκεται καμιά φορά σε κάποιους νεόκοπους πεφωτισμένους που με ξεχωριστή βιάση και φιλαρέσκεια σπεύδουν να κρίνουν, να καταχωρήσουν, να αποφανθούν. Ξέρετε, νομίζω πως αυτό συμβαίνει λιγότερο σε χώρες με παράδοση και παιδεία στην κλασσική μουσική.

- Θεωρείτε ότι η αναγνωρισιμότητα παρέχει το κίνητρο σ’ έναν καλλιτέχνη να εξελίσσεται ή μήπως συνιστά παγίδα;

Η αλαζονεία είναι η παγίδα. Ο αληθινός καλλιτέχνης ζει αναζητώντας, ετοιμάζεται πάντα για μιαν επόμενη, πιο καθοριστική συναυλία, έστω κι αν αυτή δε δοθεί ποτέ, για μια άλλη πιο οριστική, πιο κατασταλαγμένη εκδοχή. Δεν αρκείται στις αυτάρεσκες και τις γρήγορες λύσεις επιτυχίας. Το μυστικό είναι να μη φοβάσαι ν’ αλλάζεις, να διασχίζεις άγονα μέρη, να δοκιμάζεις καινούργιες ισορροπίες. Αυτό θέλει κότσια κι αληθινή αγάπη γι’ αυτό που κάνεις, και να μην επιδίδεσαι στο κυνήγι της επιτυχίας και της αναγνώρισης που οδηγεί συχνά σε παραμορφώσεις: Μουσική λιπόθυμη, αρωματισμένη και ξεφτισμένη, ωραιοπαθής που καμώνεται όσα δεν είναι, γεμάτη από δήθεν...

- Ο Νίτσε έλεγε: «Το δημιουργείν. Να τι κάνει τη ζωή ανάλαφρη». Συμμερίζεστε τη θέση αυτή;

Μα τι πιο ωραίο θα μπορούσε να ειπωθεί…; Μισώ την κουραστική και κουρασμένη σχέση με την οποιαδήποτε μορφή τέχνης που οδηγεί σε στερητικά σύνδρομα, σε γεροντοκορισμούς, σε αγκυλώσεις. Ειδικά στη Μουσική, αυτό συνιστά μια υπέροχη δυνατότητα: Αν είναι να πιστεύουμε πως στον τελικό απολογισμό η Τέχνη θα παραμένει πιο δυνατή κι απ’ την ίδια την πραγματικότητα, τότε ας είναι η Μουσική ένα υπέροχο μαγικό ταξίδι στο άπειρο, εκεί που όλα χάνουν το βάρος τους. Εξ άλλου τι βάρος μπορεί νά ‘χει μια μελωδία;


Περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή και το έργο της Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου είναι διαθέσιμες στο δικτυακό τόπο http://www.alexandrapapastefanou.webs.com


http://www.artmag.gr/art-interviews/artists/810-alexandras-papastefanou-interview

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Κατερίνα Γώγου: ΕΝΑΣ ΗΛΙΟΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΠΟΥ ΚΑΙΓΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ



''Όπως και να ʼχει, συνέντευξη ίσον λούμπα. Δεν είναι από αυτούς που πιστεύουν ότι μέσα από τις “επαναστατικές” απαντήσεις μου θα προκαλέσω ανατροπές. Αυτό το “μπες μέσα να τʼ αλλάξεις” δεν περνάει πια. Πολύ απλά, η συνέντευξη είναι στριπ-τηζ μπροστά σʼ αλοίθωρα μάτια μπανιστηριτζήδων αναγνωστών (ευτυχώς όχι όλων), μπροστά σʼ ανώμαλους σεξουαλικά “ειδικούς” που τα ξέρουν όλα και, τέλος, μπροστά στους ειδεχθείς κριτικούς τέχνης, που μη μπορώντας οι ίδιοι να κάνουν έργο και με το πρόσχημα της καλοπροαίρετης κριτικής, εξοντώνουν τους πραγματικούς δημιουργούς, που, ακριβώς επειδή είναι δημιουργοί, δεν έχουν πόστο, άρα δυνατότητα για αντίλογο…

…Στην γη είναι όλα παλιά. Έχουν ειπωθεί όλα. Εκείνο που σώνει τον άνθρωπο σε έναν βαθμό είναι η Τέχνη. Και η Τέχνη γίνεται από μια μικρή κάστα ανθρώπων, είτε “διανοούμενων”, είτε “λαϊκών”, που την καθοδηγεί, την εκφράζει και τελικά την λυμαίνεται, με το πρόσχημα ότι αυτοί είναι που ξέρουν κι όλοι οι άλλοι είναι πρόβατα… Για μένα όμως, δεν υπάρχει μεγαλύτερο έργο τέχνης από τον άνθρωπο που περπατάει ολομόναχος μέσα στον χρόνο, με οδυνηρές συγκρούσεις μέσα του. Πράξη και όνειρο, ατομικό και κοινωνικό, άσπρο και μαύρο. Μου μοιάζει ο άνθρωπος με έναν ήλιο, που καίγεται από μόνος του. Και η Τέχνη σαν άρρωστος και γιατρός μαζί''

Απόσπασμα από συνέντευξη της Κατερίνας Γώγου στην εφημερίδα «ΕΘΝΟΣ» της 16 Ιανουαρίου 1982, με τον χαζό τίτλο «Μιλάει η υπʼ αριθμόν 1 Αναρχική»

Εμένα οι φίλοι μου είναι μαύρα πουλιά
που κάνουν τραμπάλα στις ταράτσες ετοιμόρροπων σπιτιών
Εξάρχεια Πατήσια Μεταξουργείο Μέτς.
Κάνουν ότι λάχει.
Πλασιέ τσελεμεντέδων και εγκυκλοπαιδειών
φτιάχνουν δρόμους και ενώνουν έρημους
Διερμηνείς σε καμπαρέ της Ζήνωνος
επαγγελματίες επαναστάτες
παλιά τους στρίμωξαν και τα κατέβασαν
τώρα παίρνουν χάπια
και οινόπνευμα για να κοιμηθούν
αλλά βλέπουν όνειρα και δεν κοιμούνται.
Εμένα οι φίλοι μου είναι σύρματα τεντωμένα
στις ταράτσες παλιών σπιτιών
Εξάρχεια Βικτόρια Κουκάκι Γκύζη.
Πάνω τους έχετε καρφώσει εκατομμύρια σιδερένια μανταλάκια
Τις ενοχές σας αποφάσεις συνεδρίων
δανεικά φουστάνια
σημάδια από καύτρες περίεργες ημικρανίες
απειλητικές σιωπές κολπίτιδες
ερωτεύονται ομοφυλόφιλους
τριχομονάδες καθυστέρηση
το τηλέφωνο το τηλέφωνο το τηλέφωνο
σπασμένα γυαλιά το ασθενοφόρο κανείς.
Κάνουν ότι λάχει.
Όλο ταξιδεύουν οι φίλοι μου
γιατί δεν τους αφήσατε σπιθαμή για σπιθαμή
Όλοι οι φίλοι μου ζωγραφίζουνε με μαύρο χρώμα
γιατί τους ρημάξατε το κόκκινο
γράφουνε σε συνθηματική γλώσσα
γιατί η δικιά σας μόνο για γλείψιμο κάνει.
Οι φίλοι μου είναι μαύρα πουλιά και σύρματα
στα χέρια σας. Στο λαιμό σας.
Οι φίλοι μου.

Η Κατερίνα Γώγου έκανε ποίηση σε μια εποχή που οι άλλοι 'ποιητές' έκαναν δημόσιες σχέσεις και ήταν μια ποιήτρια που συνομιλούσε με τους νέους και πολλά της ποιήματα έχουν μελοποιηθεί από διάφορα συγκροτήματα της ροκ σκηνής όπως οι Magic de Spell που μελοποίησαν το παραπάνω ποίημα της.

 

[Costas Coyias]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Δε μου λέτε; Μπορώ να γίνω λίγο (ακόμα πιο) κακός;

 

[wanda]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Δε μου λέτε; Μπορώ να γίνω λίγο (ακόμα πιο) κακός;

Δεν ξέρω ...

Φοβάμαι να το ρισκάρω :137:

Αλλά πάλι ... είμαι και περίεργη :116:

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Δε μου λέτε; Μπορώ να γίνω λίγο (ακόμα πιο) κακός;

Ναι.

 

[planitismetal]

Re: Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Δεν ξέρω ...

Φοβάμαι να το ρισκάρω :137:

Αλλά πάλι ... είμαι και περίεργη :116:

Τσ Τσ... Γυναικεία περιέργεια... Τσ Τσ Τσ...!!!:138:

Πάντως το συγκεκριμένο thread είναι εκπληκτικό!! Συγχαρητήρια και στoν tyler durden, και στην XRISTINA K. αλλά και στην Fedra!!

 

[tyler durden]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Νικος Δημου, Διαλεξη "Η Αντίσταση στον Δαρβίνο"



Παρίσταμαι εδώ ως μη-ειδικός και έτσι η σύντομη αυτή εισήγηση δεν έχει ούτε βιβλιογραφία, ούτε επιστημονική τεκμηρίωση. Αφετηρία της είναι μία απορία που μου γεννήθηκε πριν αρκετά χρόνια και την οποία σκοπεύω σήμερα να διερευνήσω πιο συστηματικά.

Από ότι λένε οι ειδικοί, η εξελικτική θεωρία είναι μία από τις πιο τεκμηριωμένες και επιβεβαιωμένες επιστημονικές θέσεις. Σε σημείο που, όπως αναφέρει ο Κώστας Κριμπάς στο μνημειώδες έργο του «Δαρβινισμός και η Ιστορία του ως τις μέρες μας», να μη «μιλάμε πια για θεωρία της εξελίξεως. Πέρασε το στάδιο της υπόθεσης ή της αμφισβήτησης, όσο τούτο είναι δυνατό για την επιστήμη. Μιλάμε για εξελικτική, κεντρικό κλάδο της βιολογίας. [] Το ίδιο έγινε με την θεωρία του ατόμου στην φυσική. Σήμερα δεν μιλάμε για θεωρία του ατόμου, αλλά για ατομική φυσική» (σελ 17). 150 χρόνια μετά την πρώτη της διατύπωση εξακολουθεί να ερμηνεύει και να φωτίζει τα φαινόμενα όχι μόνο της βιολογίας αλλά πολλών ακόμα επιστημών – ιδιαίτερα μετά την διεύρυνσή της με πιο σύγχρονους επιστημονικούς κλάδους.

Ωστόσο, ενώ παραμένει επιστημονικά έγκυρη και ισχυρή, εξακολουθεί όχι μόνο να αμφισβητείται αλλά και να απορρίπτεται εξ ολοκλήρου από ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας. Άλλες θεωρίες πολύ πιο καινοτόμες, λιγότερο επιβεβαιωμένες, έχουν γίνει αποδεκτές και διδάσκονται στα σχολεία. Μετά την δίκη του Γαλιλαίου κανείς δεν έσυρε στα δικαστήρια τον Νεύτωνα, τον Φρόυντ, τον Αϊνστάιν – όμως οι εξελικτικοί αντιμετωπίζουν ακόμα δίκες, διώξεις και απαγορεύσεις. Κανείς δεν κατηγόρησε τον Γκαίντελ που με το θεώρημά της μη πληρότητας κλόνισε τις μαθηματικές βεβαιότητες ή τους ερευνητές της κβαντομηχανικής που ακόμα ταλαντεύονται ανάμεσα στα σωματίδια και τα κύματα. Αλλά ο Δαρβίνος παραμένει αντικείμενο σκανδαλισμού ακόμα και σήμερα.

Η πρώτη προφανής απάντηση θα καταδείξει τους λόγους ως θρησκευτικούς. Πραγματικά η εξελικτική θεωρία συγκρούεται τόσο με την Χριστιανική όσο και με όλες τις μονοθεϊστικές ή πολυθεϊστικές αφηγήσεις για την καταγωγή του ανθρώπου.

Όμως και άλλες επιστημονικές θεωρίες ήρθαν σε αντίθεση με τις κρατούσες θρησκευτικές δοξασίες – αλλά τελικά έγιναν αποδεκτές. Η εκκλησία αντέδρασε στον Κοπέρνικο αλλά και στον Φρόυντ όχι όμως με το ίδιο πείσμα και την ίδια πίεση. Και καμία θεωρία δεν οδήγησε στην γένεση μίας ολόκληρης ψευδοεπιστήμης – του δημιουργισμού, ή ευφυούς σχεδιασμού (creationism / intelligent design) – με χιλιάδες οπαδούς, και εκτενέστατη βιβλιογραφία από αξιόλογους επιστήμονες.

Αυτό ιδιαίτερα το γεγονός, η δημιουργία μίας παράλληλης παραεπιστήμης, με την συνεργασία ενός σημαντικού μέρους της επιστημονικής κοινότητας, είναι μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία των επιστημών.

Επίσης καμία θεωρία δεν αμφισβητήθηκε τόσο από τον κοινό άνθρωπο. Σε μία έρευνα του 2005 που κάλυψε 34 χώρες αποδείχθηκε ότι σε μέσο όρο πάνω από το μισό αντιπροσωπευτικό δείγμα απέρριπτε την θεωρία. Οι ερωτώμενοι έπρεπε να χαρακτηρίσουν την φράση «Το ανθρώπινο όν όπως το ξέρουμε εξελίχθηκε από παλιότερα είδη ζώων» επιλέγοντας μία από τις φράσεις: απόλυτα σωστό – μάλλον σωστό – μάλλον λάθος – εντελώς λάθος – δεν γνωρίζω.

Μόνο το 14% των Αμερικανών απάντησε «απόλυτα σωστό» - ενώ «εντελώς λάθος» το 33%! Πρώτες σε αποδοχή Δανία, Σουηδία και Γαλλία με περίπου 80% θετικές γνώμες. Ακολουθούν Ιαπωνία, Μεγάλη Βρετανία και Νορβηγία. Τα χαμηλότερα ποσοστά αποδοχής έχουν, εκτός από τις ΗΠΑ, Ελλάδα, Βουλγαρία, Κύπρος και Τουρκία. Η έρευνα δεν κάλυψε άλλες Μουσουλμανικές χώρες όπου η απόρριψη θα ήταν απόλυτη. Στην Ελλάδα οι αρνητές ήταν γύρω στο 35%.

Ποια άλλη επιστημονική θεωρία, επιβεβαιωμένη και αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα, συναντάει τόση δυσπιστία και άρνηση σε τόσο μεγάλη μερίδα των πολιτών – και μάλιστα των πιο πολιτισμένων και μορφωμένων χωρών της γης; Π. χ. Ελβετοί και Αυστριακοί την απορρίπτουν κατά 30%. Βέβαια οι Αμερικανοί είναι οι χειρότεροι με την εξαίρεση μόνον των Τούρκων.

Επίσης είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλές χώρες η εξελικτική θεωρία δεν διδάσκεται στα σχολεία. Είτε επίσημα, όπως στις Μουσουλμανικές – είτε, όπως στην Ελλάδα, ανεπίσημα. Όπου φιλοξενείται στις τελευταίες σελίδες ενός σχολικού βιβλίου οι οποίες ποτέ δεν γίνονται μέρος της διδακτέας ύλης.

Κάτι βαθύτερο συμβαίνει εδώ. Τι όμως; Αυτή είναι η απορία μου.

Ψάχνοντας βρήκα δύο απαντήσεις – πολύ κοντά η μία στην άλλη. Πηγαίνουν πέρα και πίσω από τις επίσημες ή ανεπίσημες αντιδράσεις των οργανωμένων θρησκειών και των εκκλησιών. Ριζώνουν στην ανθρώπινη ψυχολογία – ίσως και βαθύτερα. Μπορεί – ας με συγχωρήσουν οι εδώ επιστήμονες – η αιτία της αντίστασης στον Δαρβίνο να είναι γενετική – ίσως γονιδιακή.

Θα ονομάσω την πρώτη απάντηση: «το σύνδρομο της ορφάνιας» ή «της έλλειψης νοήματος».

1. Το σύνδρομο της ορφάνιας

Δεν είναι η θρησκεία που αντιμάχεται τον Δαρβίνο – αλλά αυτό που γέννησε την θρησκεία. Η ανάγκη του ανθρώπου για νόημα, η οποία τον οδήγησε στο να εφεύρει θεούς και σωτήρες, δημιουργούς και θαυματοποιούς. Ο άνθρωπος δεν αντέχει την τυχαιότητα. Δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι είναι μία τυχαία μετάλλαξη μίας μακριάς αλυσίδας από πλάσματα που εξελίχθηκαν σε ένα τυχαίο πλανήτη χαμένο μέσα σε δισεκατομμύρια άστρα που ανήκουν σε εκατομμύρια γαλαξίες. Θέλει νόημα, σχέδιο, σκοπό.

Η ανάγκη αυτή είναι πρωταρχική – τόσο που, όπως θα γνωρίζετε καλύτερα από μένα, νευροεπιστήμονες έχουν εντοπίσει κέντρα του εγκεφάλου όπου λένε ότι εδράζεται η πίστη. Όπως για τις ναρκωτικές ουσίες υπάρχουν κέντρα υποδοχής – έτσι και για το «όπιο του λαού», όπως το είχε ονομάσει ο Μαρξ, υποθέτουν την ύπαρξη υποδοχέων. Αν αυτό αληθεύει, ο Δαρβίνος έχει έναν εχθρό πολύ πιο δυνατό από τον Θεό – τον ίδιο τον άνθρωπο, δημιουργό των Θεών.

Διαβάζοντας το βιβλίο του Λευτέρη Ζούρου «Ας συμφιλιωθούμε με τον Δαρβίνο» συνάντησα την επιστημονική ερμηνεία για τις εικασίες μου. Αυτό που αντιτίθεται στον Δαρβίνο δεν είναι άλλο παρά μία «Δαρβινική Πλάνη». Ο ορισμός αυτής της πλάνης περιλαμβάνει τέσσερεις προτάσεις: 1. Η διαδικασία της οποίας είμαστε το αποτέλεσμα δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη στην αντικειμενική γνώση του κόσμου. 2. Μεταξύ μιας ορθής και μίας λανθασμένης άποψης θα επικρατήσει εκείνη που προκαλεί την ταχύτερη εξάπλωση του γονιδίου, και 3. Αν το γονίδιο που εξαπλώνεται γρηγορότερα επάγει την λανθασμένη εντύπωση, τότε έχουμε μία «δαρβινική πλάνη». 4. Οι δαρβινικές πλάνες απορρίπτονται μέσω της επιστήμης.

Στις Δαρβινικές πλάνες συγκαταλέγει η επιστήμη την ιδιοκεντρική πλάνη, την τελεολογική, τις μεταφυσικές δοξασίες – και την αυταπάτη για την ελευθερία της βούλησης. Πρόκειται για πλάνες που μας βοηθάνε να ανταπεξέλθουμε – για μερικές μάλιστα, όπως οι μεταφυσικές δοξασίες, υπάρχει υπόνοια πως είναι καταγραμμένες και στο DNA μας.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που σε όλη του την ιστορία ο άνθρωπος δημιουργούσε Θεούς. Και καλά σε χρόνους πρωτόγονους, όπου ούτε την βροντή και την αστραπή δεν μπορούσε να ερμηνεύσει – αλλά και σήμερα, με όλες τις επιστημονικές του γνώσεις, παραμένει ανοιχτός για κάθε πίστη και κάθε δεισιδαιμονία. Κοινωνίες με υψηλό επίπεδο μόρφωσης και ζωής, όπως η Αμερικανική, βρίθουν από προφήτες, τηλε-ευαγγελιστές, ψευδο- και παρα-θρησκείες. Εκεί άλλωστε ξεπήδησε και η σθεναρότερη αντίσταση στην εξελικτική θεωρία.

Η ζωή του ανθρώπου είναι μία σειρά από γεγονότα που καταλήγουν στον θάνατο. Άραγε τα γεγονότα είναι τυχαία και ο θάνατος το οριστικό τέλος μίας ύπαρξης εξίσου ασήμαντης στην παρουσία της όσο ένα μυρμήγκι;

Αδιανόητο! Φαίνεται ότι είναι ζωτική ανάγκη: ο άνθρωπος θέλει μεταφυσικό νόημα στη ζωή και τον θάνατό του. Χρειάζεται δημιουργό, πατέρα παντοδύναμο και πανάγαθο. Απαιτεί να είναι το αποτέλεσμα μιας ξεχωριστής διαδικασίας – ένα ξεχωριστό ον. Να υπάρχει γι αυτόν επιβράβευση και ανταμοιβή και τώρα και μετά.

Η εξελικτική θεωρία τον αποστερεί από όλα αυτά τα μυθικά που ο ίδιος δημιούργησε. Τον καθιστά άκληρο, πλάνητα, ορφανό. Δεν είναι πια ο σταρ της αφήγησης, με του οποίου τις πράξεις και τις ανομίες ασχολείται ο ίδιος ο Θεός. Μέχρι που να στείλει το γιο του για να σώσει το «αποκορύφωμα της δημιουργίας» από τις αμαρτίες του.

Ξαφνικά νιώθει ξένος μέσα σε ένα αδιάφορο σύμπαν. Είναι απόλυτα φυσικό να πολεμάει με νύχια και με δόντια μία θεωρία που τον απογυμνώνει από κάθε μύθο. Γι αυτό βλέπει κανείς και αξιόλογους επιστήμονες να διαστρέφουν την λογική προκειμένου να διασώσουν το νόημα.

Όλα αυτά βέβαια συμβαίνουν επειδή – όπως σωστά έγραψε ο Καρλ Πόπερ – η ανθρωπότητα δεν έχει ακόμα ενηλικιωθεί. Πιάνεται από την φούστα της μάνας, κρύβεται στον ίσκιο του Πατέρα γιατί φοβάται να αντικρίσει την πραγματικότητα.

Προσωπικά πιστεύω πως είναι ανώριμο να περιμένεις το νόημα από μυθικούς μεταφυσικούς παντοκράτορες. Το μεγαλείο του ανθρώπου είναι ότι παράγει ο ίδιος το νόημα της ύπαρξής του. Όπως μόνος δημιουργεί και τους κανόνες της ηθικής και του Δικαίου. Δεν χρειάζεται υπερκόσμιο νομοθέτη ούτε επιβράβευση ή τιμωρία με Παράδεισο και Κόλαση. Όλα αυτά είναι παιδικά βοηθήματα – όπως φερόμαστε στα μικρά μας πριν αρχίσουν να έχουν κρίση και γνώση. Με ανθρωπισμό και ορθολογισμό ο άνθρωπος εξαρκεί για τη ζωή του.

Ωστόσο είναι φυσικό όσοι παραμένουν προσκολλημένοι στο νηπιακό στάδιο να αντιστέκονται σε μία θεωρία που απομυθοποιεί και απογυμνώνει. Και που τους αποστερεί από την πατρική προστασία και μέριμνα, καθιστώντας τους πεντάρφανους.

Φοβάμαι πως τα εκατόν πενήντα χρόνια δεν ήταν αρκετά για έναν επαναπροσανατολισμό του ανθρώπου. Θα χρειασθούν αιώνες για να μάθει η ανθρωπότητα να ζει χωρίς θεούς και μύθους. Και μπορεί αυτό όχι μόνο να αργήσει – αλλά και να μην γίνει ποτέ. Γράφει ο Λευτέρης Ζούρος: «Αν οι θρησκευτικές μας προδιαθέσεις είναι γραμμένες στο DNA μας, από τις δυνάμεις που κατευθύνουν την βιολογική και πολιτιστική μας εξέλιξη, θα εξακολουθήσουν να ζουν για χιλιάδες χρόνια».

1. Το σύνδρομο του πιθήκου

Συγγενές με το πρώτο σύνδρομο, αφορά την ειδική θέση του ανθρώπου μέσα στην κλίμακα των όντων. Από την πρώτη στιγμή μία από τις σχεδόν αυθόρμητες αντιδράσεις στην εξελικτική θεωρία πήρε την μορφή: «δεν είναι δυνατόν να είμαστε απόγονοι των χιμπατζήδων». Θεωρήθηκε υποτιμητικό για την αξιοπρέπεια και το status του ανθρώπου να συγγενεύει με μαϊμούδες – όντα που έμοιαζαν με καρικατούρες ή γελοιογραφίες του Homo sapiens. Η αντίδραση στην ορφάνια ήταν υπαρξιακή – η αντίδραση στην κατάταξή μας μεταξύ των πρωτευόντων θηλαστικών ήταν σχεδόν ρατσιστική. Όπως παλιότερα οι λευκοί θεωρούσαν τους μαύρους ως δεύτερης κατηγορίας όντα, προορισμένα για την δουλεία, έτσι κι εμείς αξιολογούσαμε τα ζώα ως κατώτερα και δεν ανεχόμασταν συνύπαρξη με τετράχειρα.

Άλλωστε και αυτή η διάκριση έχει θρησκευτικές ρίζες. Ο θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ εικόνα και ομοίωσή του «κατ’ εικόνα Θεού εποίησεν αυτόν» γράφει η Γένεση. Τον όρισε ως πρώτο, ως κορωνίδα της δημιουργίας. Του δίνει μάλιστα και απόλυτη εξουσία επάνω στη γη και σε όλα τα ζώα: «…πληρώσατε την γην και κατακυριεύσατε αυτής και άρχετε των ιχθύων της θαλάσσης και των πετεινών του ουρανού και πάντων των κτηνών και πάσης της γης…». Πώς λοιπόν οι άρχοντες και εικόνες θεού να γίνουν ζώα όπως όλα τα άλλα;

Επιπλέον είναι γνωστό πως οι περισσότερες θρησκείες (ανάμεσά τους και η Ορθοδοξία) δεν αποδέχονται ότι τα ζώα έχουν ψυχή. Πώς λοιπόν από τα άψυχα και κατώτερα μπορεί να προέκυψαν τα έμψυχα και ανώτερα; Τι σχέση έχω εγώ, όχι μόνο με τον πίθηκο, αλλά και με την αμοιβάδα και το παραμύκιο;

Νομίζω πως και τα δύο αυτά σύνδρομα είναι βαθύτατα ριζωμένα μέσα μας. Ακόμα και στην περίπτωση που ορισμένες θρησκείες πάψουν να αντιδρούν και – όπως έχει συμβεί – αποδεχθούν την εξελικτική θεώρηση, οι αντιδράσεις θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν. Λέει ο Κώστας Κριμπάς, σε πρόσφατη συνέντευξή του στην «Ελευθεροτυπία» (24.10.09): «Πάντως, όπως εξηγώ στο τελευταίο μου βιβλίο, η ανάπτυξη της θρησκευτική πίστης απορρέει από γενετική εγγραφή αυτής της ικανότητας που είναι προϊόν φυσικής επιλογής. Και αυτό συμβαίνει γιατί η θρησκευτική πίστη φαίνεται να ωφελεί αρκετά άτομα, τους επιτρέπει να αντιμετωπίζουν ευκολότερα τις δύσκολες στιγμές της ζωής τους, τους παρέχει ασφάλεια».

Μέχρι ο άνθρωπος να ενηλικιωθεί και να συμφιλιωθεί με την μοίρα και την θέση του μέσα στον κόσμο.

 

[Fedra]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Δεν πιστεύω ούτε στην «επιλογή του ισχυρότερου» του Δαρβίνου, ούτε στην «προσαρμογή» του Λαμάρκ, ούτε στις «μεταλλάξεις» του Ντε Βρίς, ούτε στην «καθαρή τύχη» του Μονό - των διαφόρων δηλαδή θεωριών της Εξελίξεως.

Το 99,9% του ανθρώπινου DNA είναι πανομυότυπο χωρίς καμιά γονιδιακή υπεροχή έναντι κάποιου άλλου, για τη στήριξη φυλετικών διακρίσεων, κοινωνικών ή άλλων, βάσει γονιδιακών διαφορών.
Άρα κατάγονται από άνθρωπο κι όχι ζώο το οποίο ακόμα υπάρχει...γιατί δεν εξελίσσεται άραγε εφόσων η τέλεια μορφή του είναι ο άνθρωπος και δεν έχει τουλάχιστον εξαφανιστεί με τους αιώνες?

Ο ίδιος ο Δαρβίνος στο βιβλίο του « Η καταγωγή των ειδών » χρησιμοποιεί την φράση « We may well suppose » σχεδόν συνέχεια... ! :133:

 

[tyler durden]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

η αληθεια ειναι οτι το θεμα ειναι αμφιλεγωμενο και εγω δεν εχω καταληξει καπου γιατι ως "ξεροκεφαλο" θετικων επιστημων, δεν θεωρω οτι εχω επαρκη πληροφορια. Εβαλα την εκδοχη του Ν.Δημου, για να ακουστουν αποψεις.

 

[Costas Coyias]

Απάντηση: Συνεντευξεις πνευματικων προσωπικοτητων της χωρας, και μη

Λοιπόν, θέλω να ρωτήσω κάτι. Παραθέτετε συνεντεύξεις αποκλειστικά από πρόσωπα που είναι γραφειάδες. Ανεξαρτήτως εάν καθένας -και ποιος- από αυτούς λέει αρλούμπες ή όχι, δεν με απασχολεί αυτό, αλλά γιατί ταυτίζετε την πνευματική προσωπικότητα με τον γραφειά; Δηλαδή, θέλω να πω, για να είναι κάποιος πνευματική προσωπικότης, πρέπει κατ' ανάγκην να είναι αποκλειστικά λογοτέχνης ή συγγραφέας; Αν ναι, αυτό πως το στοιχειοθετείτε; Ακολουθείτε την πεπατημένη της νεοελληνικής παρακμής και της αποστροφής από κάθε τι που εμπεριέχει θετικό ακαδημαϊκό υπόβαθρο; Αν ναι, γιατί; Φοβάστε τον Τσίπρα;

[φυτίλι]

Πόσοι τόνοι νοημοσύνης, πνεύματος, χρειάζονται για να σχεδιασθεί και να κατασκευασθεί ο κινητήρας ενός αυτοκινήτου;

[/φυτίλι]